Κατασκευή Μπαγλαμά- Baglama construction 13.

Καλησπέρα σας και καλή χρονιά!

  
   Συνεχίζουμε την παρουσίαση της κατασκευής του μπαγλαμά, με την ενότητα του αρμονικού επιπέδου-(καπακιού). Σήμερα θα δούμε τις εργασίες οπλισμού του καπακιού ,καθώς και την κόλληση του στο σκάφος, αναλυτικά λοιπόν θα μιλήσουμε για τα εξής θέματα:

·         Κόλληση και επεξεργασία καμαριού στο καπάκι του μπαγλαμά.

·         Κλίση καπακιού (εγκάρσια) από το σχήμα του καμαριού.

·         Προετοιμασία παταδούρας σκάφους και κόλληση του καπακιού.

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ (ΑΡΜΟΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ-ΚΑΠΑΚΙ ΜΠΑΓΛΑΜΑ) ΒΗΜΑΤΑ 18-19 ( ΟΠΛΙΣΜΟΣ ΚΑΠΑΚΙΟΥ ΜΠΑΓΛΑΜΑ-ΚΟΛΛΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΜΑΡΙΟΥ-ΠΑΤΑΔΟΥΡΑ ΣΚΑΦΟΥΣ ΓΙΑ ΚΟΛΛΗΣΗ ΚΑΠΑΚΙΟΥ-ΚΟΛΛΗΣΗ ΚΑΠΑΚΙΟΥ ΣΤΟ ΣΚΑΦΟΣ ΤΟΥ ΜΠΑΓΛΑΜΑ)

   Το καμάρι που χρησιμοποιούμε στον μπαγλαμά, είναι κατασκευασμένο από ξύλο ελάτης και επιτελεί βασικά δύο σκοπούς: α) Υποστηρίζει το καπάκι και εμποδίζει το βούλιαγμα του από την πίεση των χορδών β) Επηρεάζει την ηχητική απόδοση του οργάνου και συμμετέχει σε αυτό που λέμε «κούρδισμα καπακιού», ανάλογα με τις διαστάσεις του και τον τρόπο επεξεργασίας του. Στον συγκεκριμένο μπαγλαμά ,δίνω στο καμάρι ένα ελαφρώς κυρτό σχήμα, ώστε με την κόλληση του στο καπάκι, να μεταδώσει αυτήν την ελαφριά κυρτότητα στο ίδιο το καπάκι και να το κάνει ελαφρά πομπέ.  Τα κυρτά καπάκια, λόγω αύξησης της ακαμψίας , σε γενικές γραμμές, αυξάνουν τα prima ενός οργάνου. Όταν καμαρώνουμε ένα καπάκι ,λέμε πως το «οπλίζουμε». Το πάχος και το ύψος του καμαριού, διαφέρουν ανάλογα τις προτιμήσεις του εκάστοτε μάστορα, στον συγκεκριμένο μπαγλαμά έχω περί τα 5mm πάχος και 10mm ύψος στο μέγιστο σημείο του καμαριού. Ο κάθε κατασκευαστής ,πειραματίζεται με διαφορετικές διαστάσεις καμαριών , πετυχαίνοντας έτσι διαφορετικά ηχητικά αποτελέσματα από τις κατασκευές του. Ας δούμε λοιπόν τα βασικά στάδια επεξεργασίας ,μέχρι την κόλληση του καπακιού στο σκάφος του μπαγλαμά.

   Στην φωτογραφία No 73, φαίνεται το καμάρι το οποίο έχει μια ελαφριά κυρτότητα και είναι έτοιμο να κολληθεί στο καπάκι ,με την βοήθεια των μασάδων.

Φωτογραφία No 73 Καμάρι έτοιμο για κόλληση στο καπάκι.

   Στην φωτογραφία No 74, αλείφω με κόλλα την γραμμή που έχω αποφασίσει να κολλήσω το καμάρι ,καθώς και το ίδιο το καμάρι και το κολλάω με την βοήθεια των μασάδων. Ένας μασάς από την κάθε του πλευρά με την πίεση, δίνει το κυρτό σχήμα του καμαριού στο καπάκι.

Φωτογραφία No 74  Η κόλληση του καμαριού στο καπάκι.

   Στην φωτογραφία No 75 ,μετά το πλήρες στέγνωμα της κόλλας ,με χρήση μικρής πλάνης, διαμορφώνω το σχήμα του καμαριού σε τριγωνική μορφή, λεπταίνοντας το προς την κορυφή του. Οι απολήξεις του καμαριού, εκεί που θα κολληθούν στο σκάφος λεπτύνονται σε λίγα χιλιοστά.

Φωτογραφία No 75 Μορφοποίηση καμαριού με block-plane.

   Στην φωτογραφία No 76, φαίνονται οι δύο υποδοχές(φωλίτσες) που έχουν σκαλιστεί στο σκάφος ακριβώς εκεί που θα κολληθεί το καμάρι, ακολουθεί η επάλειψη της κόλλας και η κόλληση του καπακιού στο σκάφος. ΠΡΟΣΟΧΗ! Πριν την επάλειψη της κόλλας, να έχουμε τοποθετήσει το καπάκι και να έχουμε δει αν ταιριάζει απόλυτα στην παταδούρα του σκάφους, αν δεν κάθεται πλήρως το καπάκι, πρέπει να επεξεργαστούμε την παταδούρα με λίμα ,μέχρι το καπάκι μας να κάθεται τέλεια χωρίς πίεση.

Φωτογραφία No 76 Οι φωλίτσες για την κόλληση του καμαριού.

Στην φωτογραφία No 77, αλείφω με κόλλα την παταδούρα και τις φωλίτσες. 

Φωτογραφία No 77 Παταδούρα και φωλίτσες έτοιμες για την κόλληση του καπακιού.

   Στην φωτογραφία No 78 ,κολλάω το καπάκι με την βοήθεια ταινίας, περιμετρικά του καπακιού, κολλάω πρώτα την ταινία στο καπάκι και μετά την πιέζω προς τα κάτω, στα πλαϊνά του σκάφους, ώστε η πίεση να μεταδοθεί από το καπάκι στην παταδούρα του σκάφους, εδώ η ταινία παίζει το ρόλο των σφιγκτήρων. Το καπάκι μας και το σκάφος μας να είναι καθαρά για να μην ξεκολλάει η ταινία. Όλες οι κολλήσεις προτού προχωρήσουμε σε επόμενες εργασίας πρέπει να ξεραθούν καλά!

Φωτογραφία No 78 Η κόλληση του καπακιού με την χρήση αυτοκόλλητης ταινίας.

   Σε επόμενη ανάρτηση θα ασχοληθούμε με διακοσμητικές εργασίες καπακιού,(δεσίματα, στόμιο, λεπτομέρειες φιγούρας κ.λπ. ) και θα προετοιμάσουμε τον μπαγλαμά μας για την κατασκευή της ταστιέρας του. Μετά την ταστιέρα, θα είμαστε έτοιμοι για τις τελικές εργασίες διαμόρφωσης και φινιρίσματος του μπαγλαμά, τέλος μια ολόκληρη ανάρτηση θα αφιερωθεί στο set-up του οργάνου για να έχει την καλύτερη δυνατή ηχητική απόδοση! Τα λέμε σύντομα!

Κατασκευή Μπαγλαμά-Baglama construction 12.

Καλησπέρα σας,

     Με την σημερινή ανάρτηση, ξεκινάμε την ενότητα που αφορά το αρμονικό επίπεδο- (καπάκι) του μπαγλαμά. Η σωστή επιλογή της ξυλείας για το καπάκι του οργάνου, καθώς και η επιμελημένη κατασκευή του, αποτελούν σημαντικότατους παράγοντες για ένα εύηχο αποτέλεσμα. Στην πραγματικότητα, το καπάκι ενός έγχορδου μουσικού οργάνου, επηρεάζει την συνολική ηχητική του απόδοση ,όσο κανένα άλλο μέρος του οργάνου. Μερικά από τα θέματα που θα μελετήσουμε σήμερα είναι τα εξής:

·         Η επιλογή της ξυλείας για το καπάκι του μπαγλαμά-χαρακτηριστικά ενός ποιοτικού καπακιού.

·         Χονδρική αρχική κοπή του καπακιού(unformed).

·         Σχεδίαση για την παταδούρα της φιγούρας του καπακιού.

·         Κατασκευή παταδούρας για κόλληση φιγούρας καπακιού.

·         Κόλληση φιγούρας-πρεσάρισμα.

·         Προετοιμασία καπακιού για κόλληση καμαριού.

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ (ΑΡΜΟΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ-ΚΑΠΑΚΙ ΜΠΑΓΛΑΜΑ) ΒΗΜΑΤΑ 15-16-17 (ΕΠΙΛΟΓΗ ΞΥΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΚΑΠΑΚΙΟΥ-ΑΡΧΙΚΗ ΚΟΠΗ ΚΑΠΑΚΙΟΥ-ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΑΤΑΔΟΥΡΑΣ ΓΙΑ ΣΤΟΜΙΟ ΚΑΙ ΦΙΓΟΥΡΑ-ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΠΑΤΑΔΟΥΡΑΣ ΦΙΓΟΥΡΑΣ ΚΑΙ ΣΤΟΜΙΟΥ-ΚΟΛΛΗΣΗ ΦΙΓΟΥΡΑΣ ΚΑΠΑΚΙΟΥ)

Επιλογή ξυλείας για αρμονικό επίπεδο (καπάκι) μπαγλαμά:

   Για την κατασκευή του καπακιού, ένα από τα καλύτερα ξύλα είναι το Ευρωπαϊκό έλατο -(European spruce), η καθαρή πυκνότητα του ξύλου μπορεί να φτάνει έως και 0,65gr/cm3 ,σε 15%υγρασία ξύλου. Το είδος της ελάτης, για τα μουσικά όργανα, πρέπει να συγκεντρώνει κάποια χαρακτηριστικά ,για να μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε στην οργανοκατασκευή, ας δούμε μερικά:

·         Resilience: Απαραίτητο στοιχείο για την σωστή απόδοση του καπακιού, είναι η ελαστικότητα, και το ξύλο της ελάτης έχει ελαστικότητα.

·         Grain: Πρόκειται για τα νερά του ξύλου, τα οποία πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο ομοιόμορφα, όταν τα νερά έχουν ομοιόμορφη κατανομή ονομάζονται ισόβενα.

·         Seasoning:  Η ωρίμανση του ξύλου, είναι από τους σπουδαιότερους παράγοντες, το ξύλο του καπακιού πρέπει να είναι φυσικώς ξηραμένο και πάντα ώριμο.

·         Resonance: Άλλος ένας σπουδαιότατος παράγοντας, πρόκειται για την αντήχηση του ξύλου. Όταν διαλέγουμε τα καπάκια μας, χτυπώντας τα με τα δάκτυλα του χεριού μας κοντά στο αυτί μας, πρέπει να δίνουν έναν ζωντανό ήχο.

·         Cross-grain: Σε υψηλής ποιότητας ξυλεία για καπάκια ,μπορεί να συναντήσουμε σταυρωτά νερά, αυτά θεωρούνται τα καλύτερα καπάκια.

·         Stiffness: Το ξύλο πρέπει ταυτόχρονα να είναι ελαστικό αλλά να διαθέτει και  ακαμψία, καπάκια με μεγαλύτερη ακαμψία δίνουν λαμπρότερο ήχο, τα πολύ μαλακά καπάκια δεν κάνουν για την δουλειά μας.

·         Moisture: Η υγρασία κυμαίνεται μεταξύ 5-11%(γενικά για ξυλεία οργανοποιίας).

   Τα παραπάνω ,είναι μερικά μόνο από τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει η ξυλεία του καπακιού ,για να εξασφαλίσουμε ένα καλό επίπεδο ηχητικής απόδοσης, από εκεί και πέρα η πείρα αποτελεί τον καλύτερο δάσκαλο.

   Στην φωτογραφία No 66, με την ξύστρα καθαρίζω το ξύλο του καπακιού από τα ίχνη πλανίσματος.

Φωτογραφία No 66  Η χρήση της ξύστρας για ξύσιμο καπακιού.

   Στην φωτογραφία No 67, με το πριόνι ράχης κόβω το ξύλο του καπακιού ,σε μήκος που να χωράει την κάτοψη του αρμονικού επιπέδου.

Φωτογραφία No 67  Κοπή του καλύτερου τμήματος του πριστοτεμαχίου ελάτης για το καπάκι.

   Στην φωτογραφία No 68 ,φαίνεται η σχεδίαση της περιφέρειας του καπακιού και το κεντράρισμα της φιγούρας ,για το σχεδιασμό της παταδούρας της.

Φωτογραφία No 68 Κεντράρισμα φιγούρας και σημάδεμα για παταδούρα.

   Στην φωτογραφία No 69 ,φαίνεται το σκάψιμο της παταδούρας ,που γίνεται πολύ προσεκτικά, αφού πρώτα χαραχθεί η περιφέρεια της φιγούρας με τον χαράκτη ,σε βάθος όσο το πάχος της φιγούρας 0.8mm, στην συνέχεια ,αφαιρείται το ξύλο με στενό σκαρπέλο ξυλογλυπτικής ή με την χρήση mini-router και πάντα με ιδιαίτερη προσοχή.

Φωτογραφία No 69  Σκάψιμο παταδούρας και στρώσιμο με ξύστρα.

   Στην φωτογραφία No 70 ,γίνεται επάλειψη κόλλας επαφής- (βενζινόκολλας) και στην παταδούρα και στην επιφάνεια της φιγούρας, αφήνεται η κόλλα 20 με 30 λεπτά να εξαερωθεί πριν την τοποθέτηση της φιγούρας στην παταδούρα.

Φωτογραφία No 70 Επάλειψη κόλλας επαφής στην παταδούρα.

Στην φωτογραφία No 71, η φιγούρα στην θέση της, συμπιέζεται με το ρολάκι.

Φωτογραφία No 71  Συμπίεση φιγούρας.

      Στην φωτογραφία No 72, εφαρμόζεται πίεση για 24 ώρες, για τέλεια συγκόλληση και αντοχή.

Φωτογραφία No 72  Πρεσάρισμα φιγούρας για συγκόλληση αντοχής.




Καλή Πρωτοχρονιά και ευτυχισμένο το 2012-τα λέμε σύντομα!!!

Ευχές του Luthier School!!!

   Φίλες και φίλοι μου, σας εύχομαι μέσα από την καρδιά μου τώρα στις γιορτές ,να περάσετε όσο πιο όμορφα μπορείτε!!!

Καλά Χριστούγεννα με υγεία και ό,τι άλλο επιθυμείτε!!! Τα λέμε σύντομα...