ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΕΓΧΟΡΔΩΝ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ
Στην ουσία, όλα τα έγχορδα μουσικά όργανα κατασκευάζονται με τέτοιο τρόπο, ώστε να παράγουν ενισχυμένο ήχο από τα ίδια δομικά μέρη τους. Τα όργανα τα οποία ενισχύουν από μόνα τους τον ήχο που παράγουν, ονομάζονται ακουστικά ,ως επί το πλείστον διαθέτουν σώμα με την μορφή κενού εσωτερικώς επιπέδου ή κοιλότητας. Υπάρχουν και άλλα όργανα που για να ακουστεί ο ήχος τους χρειάζονται ηλεκτρικό ενισχυτή, όπως η ηλεκτρική κιθάρα ή το ηλεκτρικό μπάσο. Το σώμα ενός έγχορδου μουσικού οργάνου είτε είναι κοίλο είτε επίπεδο ,παίζει σπουδαιότατο ρόλο στην ποιότητα και την ένταση του ήχου που θα «βγάλει» το όργανο . Είναι δε τόσο σπουδαίος ο ρόλος αυτός, που οι ξένοι οργανοποιοί το σώμα του οργάνου το ονομάζουν ηχητικό κιβώτιο (sound box).
Όσοι γνωρίζουν στοιχειώδη φυσική καταλαβαίνουν πως το σώμα των εγχόρδων μουσικών οργάνων είναι ένα είδος αντηχείου, δηλαδή έχει την μορφή κατάλληλης διάταξης ,για την ενίσχυση ασθενών ήχων. Μπορούμε εύκολα να καταλάβουμε την αξία του αντηχείου κάνοντας το εξής απλό πείραμα : Με την πένα μας χτυπάμε μια χορδή σε μια ηλεκτρική κιθάρα ,χωρίς όμως να την έχουμε συνδέσει στον ενισχυτή, ο ήχος που θα ακούσουμε είναι πολύ ασθενής διότι η ηλεκτρική κιθάρα, δεν διαθέτει κενό εσωτερικώς σώμα, ώστε να λειτουργήσει ως αντηχείο, για να ενισχύσει την ένταση του ήχου που παράγεται από την νύξη της χορδής. Αντίθετα ,εάν χτυπήσουμε μια χορδή μιας ακουστικής κιθάρας, θα ακούσουμε ένα λαμπρό ήχο που έχει ενισχυθεί από το σώμα της κιθάρας, αφού λειτουργεί ως διάταξη αντηχείου.
Επομένως στα ακουστικά όργανα ,ο όγκος του αέρα που εσωκλείεται στο κενό σώμα τους, αποτελεί έναν σπουδαιότατο παράγοντα για την ηχηρότητα τους. Άλλα στοιχεία που συντελούν στην ποιότητα του ήχου των μουσικών οργάνων είναι:
¨ Οι διαστάσεις του οργάνου, μεγαλύτερες διαστάσεις παράγουν πιο βαθείς ήχους (μπάσους), συγκρίνετε τον ήχο του βιολιού με αυτόν του κόντρα μπάσου.
¨ Το πάχος του ξύλου για το ηχητικό κιβώτιο(σώμα) και για την ηχητική τράπεζα (καπάκι) του οργάνου, λεπτότερου πάχους ξύλο, δίνει πιο βαθύ-χαμηλής συχνότητας ήχο (basso).
¨ Ο όγκος του αέρα που εσωκλείεται στο σώμα του οργάνου, μεγαλύτερα και βαθύτερα σώματα ενισχύουν τους βαθύτερους ήχους.
¨ Το είδος της ξυλείας που χρησιμοποιείται: υπάρχουν ξύλα που ενισχύουν τις χαμηλές συχνότητες και άλλα που ενισχύουν τις υψηλές.
¨ Οι κλίσεις που δίνει ο τεχνίτης στα διάφορα δομικά μέρη του οργάνου (ίσιο καπάκι, πομπέ καπάκι).
¨ Τα παραπάνω αποτελούν ένα πολύ μικρό δείγμα ,εκείνων των στοιχείων που μπορεί ο οργανοποιός να πειραματιστεί ,ώστε να καταφέρει να πλησιάσει αυτό που θεωρεί «ιδανικό» ήχο. Βέβαια, ο ιδανικός ήχος αποτελεί ένα εντελώς υποκειμενικό στοιχείο για τον καθένα μας, ωστόσο ο συνεχής πειραματισμός σε συνδυασμό με την εμπειρία της διατριβής στην οργανοποιία ,σίγουρα θα οδηγήσει σε ποιοτικότερες κατασκευές μουσικών οργάνων.
ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΚΙΘΑΡΑΣ
