-Κατασκευή Ελληνικού Μπουζουκιού-Hellenic Bouzouki Construction 6-

Γεια και χαρά  φίλοι μου,ελπίζω να είστε όλοι καλά,

   Συνεχίζουμε την παρουσίαση των κυριότερων φάσεων κατασκευής του Μπουζουκιού, με φωτογραφίες από το εργαστήριο.

   Στην φωτογραφία No 33,έχουμε προετοιμάσει την ροδάντσα μας για την κοπή, αφού πρώτα  κολλήσουμε το σχέδιο μας και  τρυπήσουμε όλα τα μέρη, από τα οποία θα γίνει αφαίρεση υλικού με τον σεγοφόρο.

Φωτογραφία No 33 Οι πρώτες εργασίες για την κατασκευή της ροδάντσας

   Στην φωτογραφία No 34, η ρόδα μας μετά την εργασία της κοπής,στο σημείο αυτό ξύνουμε με ξύστρα την επιφάνεια, για να αφαιρεθεί το κολλημένο χαρτί και να ξεκινήσουμε το "χτίσιμο" της ροδάντσας με γνήσια όστρακα paua και mother of pearl, αλλά και γνήσιο εξωτικό ξύλο.

Φωτογραφία No 34 Η κοπή της ροδάντσας

   Στην φωτογραφία No 35, η ολοκληρωμένη ροδάντσα μετά την κόλληση όλων των υλικών,όλα τα τεμάχια έχουν κοπεί ένα-ένα στο χέρι με το σεγοφόρο,πάνω από 120 ξεχωριστά τεμάχια συνολικά.Η εργασία αυτή χρειάζεται πολύ υπομονή αλλά το αποτέλεσμα δικαιώνει τους κόπους μας.

Φωτογραφία No 35 Το "χτίσιμο" της ροδάντσας μας

   Στην φωτογραφία No 36, μετά την κοπή της ροζέτας γίνεται το φιλετάρισμα εξωτερικό και εσωτερικό,ξύλο παντούκ και τριπλό φιλέτο.

Φωτογραφία No 36 Φιλετάρισμα

   Στην φωτογραφία No 37, φαίνεται η σχεδίαση της φωλιάς για την φιγούρα μας και το ρουτάρισμα για την τοποθέτηση και κόλληση της φιγούρας και του στομίου-ροζέτας του μπουζουκιού μας.

Φωτογραφία No 37 Εργασίες ρουταρίσματος

Στην φωτογραφία No 38, βλέπουμε το αποτέλεσμα της δουλειάς μας μετά την κόλληση.

Φωτογραφία No 38 Η κόλληση της φιγούρας και της ροζέτας μας

   Στην φωτογραφία No 39, από το κάτω μέρος του καπακιού γίνεται η κόλληση της ροδάντσας μας,στην φωτογραφία διακρίνονται οι θέσεις των καμαριών και η γραμμή της τσάκισης του καπακιού.

Φωτογραφία No 39 Η κόλληση της ροδάντσας

Στην φωτογραφία No 40, με την βοήθεια σφιγκτήρων και μασάδων κολλάμε τα καμάρια στο καπάκι.

Φωτογραφία No 40 Η κόλληση των γεφυριών

   Στην φωτογραφία No 41, αφού προετοιμάσουμε το καπάκι μας να κάθεται τέλεια στο σκάφος μας, το κολλάμε και αφήνουμε τουλάχιστον 24 ώρες για να ξεραθεί η κόλλα.

Φωτογραφία No 41 Η κόλληση του καπακιού

Στην φωτογραφία No 42,  έχουμε φτάσει πια σε ένα πολύ καλό σημείο.

Φωτογραφία No 42 Το τελικό αποτέλεσμα των παραπάνω εργασιών

 Συνεχίζεται...

Κατασκευή Μπαγλαμά- Baglama construction 13.

Καλησπέρα σας και καλή χρονιά!

  
   Συνεχίζουμε την παρουσίαση της κατασκευής του μπαγλαμά, με την ενότητα του αρμονικού επιπέδου-(καπακιού). Σήμερα θα δούμε τις εργασίες οπλισμού του καπακιού ,καθώς και την κόλληση του στο σκάφος, αναλυτικά λοιπόν θα μιλήσουμε για τα εξής θέματα:

·         Κόλληση και επεξεργασία καμαριού στο καπάκι του μπαγλαμά.

·         Κλίση καπακιού (εγκάρσια) από το σχήμα του καμαριού.

·         Προετοιμασία παταδούρας σκάφους και κόλληση του καπακιού.

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ (ΑΡΜΟΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ-ΚΑΠΑΚΙ ΜΠΑΓΛΑΜΑ) ΒΗΜΑΤΑ 18-19 ( ΟΠΛΙΣΜΟΣ ΚΑΠΑΚΙΟΥ ΜΠΑΓΛΑΜΑ-ΚΟΛΛΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΜΑΡΙΟΥ-ΠΑΤΑΔΟΥΡΑ ΣΚΑΦΟΥΣ ΓΙΑ ΚΟΛΛΗΣΗ ΚΑΠΑΚΙΟΥ-ΚΟΛΛΗΣΗ ΚΑΠΑΚΙΟΥ ΣΤΟ ΣΚΑΦΟΣ ΤΟΥ ΜΠΑΓΛΑΜΑ)

   Το καμάρι που χρησιμοποιούμε στον μπαγλαμά, είναι κατασκευασμένο από ξύλο ελάτης και επιτελεί βασικά δύο σκοπούς: α) Υποστηρίζει το καπάκι και εμποδίζει το βούλιαγμα του από την πίεση των χορδών β) Επηρεάζει την ηχητική απόδοση του οργάνου και συμμετέχει σε αυτό που λέμε «κούρδισμα καπακιού», ανάλογα με τις διαστάσεις του και τον τρόπο επεξεργασίας του. Στον συγκεκριμένο μπαγλαμά ,δίνω στο καμάρι ένα ελαφρώς κυρτό σχήμα, ώστε με την κόλληση του στο καπάκι, να μεταδώσει αυτήν την ελαφριά κυρτότητα στο ίδιο το καπάκι και να το κάνει ελαφρά πομπέ.  Τα κυρτά καπάκια, λόγω αύξησης της ακαμψίας , σε γενικές γραμμές, αυξάνουν τα prima ενός οργάνου. Όταν καμαρώνουμε ένα καπάκι ,λέμε πως το «οπλίζουμε». Το πάχος και το ύψος του καμαριού, διαφέρουν ανάλογα τις προτιμήσεις του εκάστοτε μάστορα, στον συγκεκριμένο μπαγλαμά έχω περί τα 5mm πάχος και 10mm ύψος στο μέγιστο σημείο του καμαριού. Ο κάθε κατασκευαστής ,πειραματίζεται με διαφορετικές διαστάσεις καμαριών , πετυχαίνοντας έτσι διαφορετικά ηχητικά αποτελέσματα από τις κατασκευές του. Ας δούμε λοιπόν τα βασικά στάδια επεξεργασίας ,μέχρι την κόλληση του καπακιού στο σκάφος του μπαγλαμά.

   Στην φωτογραφία No 73, φαίνεται το καμάρι το οποίο έχει μια ελαφριά κυρτότητα και είναι έτοιμο να κολληθεί στο καπάκι ,με την βοήθεια των μασάδων.

Φωτογραφία No 73 Καμάρι έτοιμο για κόλληση στο καπάκι.

   Στην φωτογραφία No 74, αλείφω με κόλλα την γραμμή που έχω αποφασίσει να κολλήσω το καμάρι ,καθώς και το ίδιο το καμάρι και το κολλάω με την βοήθεια των μασάδων. Ένας μασάς από την κάθε του πλευρά με την πίεση, δίνει το κυρτό σχήμα του καμαριού στο καπάκι.

Φωτογραφία No 74  Η κόλληση του καμαριού στο καπάκι.

   Στην φωτογραφία No 75 ,μετά το πλήρες στέγνωμα της κόλλας ,με χρήση μικρής πλάνης, διαμορφώνω το σχήμα του καμαριού σε τριγωνική μορφή, λεπταίνοντας το προς την κορυφή του. Οι απολήξεις του καμαριού, εκεί που θα κολληθούν στο σκάφος λεπτύνονται σε λίγα χιλιοστά.

Φωτογραφία No 75 Μορφοποίηση καμαριού με block-plane.

   Στην φωτογραφία No 76, φαίνονται οι δύο υποδοχές(φωλίτσες) που έχουν σκαλιστεί στο σκάφος ακριβώς εκεί που θα κολληθεί το καμάρι, ακολουθεί η επάλειψη της κόλλας και η κόλληση του καπακιού στο σκάφος. ΠΡΟΣΟΧΗ! Πριν την επάλειψη της κόλλας, να έχουμε τοποθετήσει το καπάκι και να έχουμε δει αν ταιριάζει απόλυτα στην παταδούρα του σκάφους, αν δεν κάθεται πλήρως το καπάκι, πρέπει να επεξεργαστούμε την παταδούρα με λίμα ,μέχρι το καπάκι μας να κάθεται τέλεια χωρίς πίεση.

Φωτογραφία No 76 Οι φωλίτσες για την κόλληση του καμαριού.

Στην φωτογραφία No 77, αλείφω με κόλλα την παταδούρα και τις φωλίτσες. 

Φωτογραφία No 77 Παταδούρα και φωλίτσες έτοιμες για την κόλληση του καπακιού.

   Στην φωτογραφία No 78 ,κολλάω το καπάκι με την βοήθεια ταινίας, περιμετρικά του καπακιού, κολλάω πρώτα την ταινία στο καπάκι και μετά την πιέζω προς τα κάτω, στα πλαϊνά του σκάφους, ώστε η πίεση να μεταδοθεί από το καπάκι στην παταδούρα του σκάφους, εδώ η ταινία παίζει το ρόλο των σφιγκτήρων. Το καπάκι μας και το σκάφος μας να είναι καθαρά για να μην ξεκολλάει η ταινία. Όλες οι κολλήσεις προτού προχωρήσουμε σε επόμενες εργασίας πρέπει να ξεραθούν καλά!

Φωτογραφία No 78 Η κόλληση του καπακιού με την χρήση αυτοκόλλητης ταινίας.

   Σε επόμενη ανάρτηση θα ασχοληθούμε με διακοσμητικές εργασίες καπακιού,(δεσίματα, στόμιο, λεπτομέρειες φιγούρας κ.λπ. ) και θα προετοιμάσουμε τον μπαγλαμά μας για την κατασκευή της ταστιέρας του. Μετά την ταστιέρα, θα είμαστε έτοιμοι για τις τελικές εργασίες διαμόρφωσης και φινιρίσματος του μπαγλαμά, τέλος μια ολόκληρη ανάρτηση θα αφιερωθεί στο set-up του οργάνου για να έχει την καλύτερη δυνατή ηχητική απόδοση! Τα λέμε σύντομα!

Τεχνικό σχέδιο για οργανοποιούς. Βασικά εισαγωγικά στοιχεία - Μάθημα (1).

    Στην σημερινή ανάρτηση θα αναλυθούν τα παρακάτω θέματα:

·         Εισαγωγή στο τεχνικό σχέδιο-Ορισμός της έννοιας του τεχνικού σχεδίου.

·         Δύο βασικές ικανότητες που πρέπει να αναπτύξετε.

·         Γνωριμία με τα υλικά και τα όργανα σχεδίασης.

·         Χαρτί σχεδίου-διαστάσεις.

·         Μολύβια σχεδίου γραφίτη.

·         Κανόνας του σχεδιαστή.

·         Τρίγωνο του σχεδιαστή.

·         Εισαγωγή στο σχέδιο εγχόρδων μουσικών οργάνων.            

 

    Φίλες και φίλοι σήμερα θα μελετήσουμε μια ποικιλία θεμάτων που σχετίζονται με το τεχνικό σχέδιο. Από την προηγούμενη ανάρτηση έλαβα μηνύματα και σχόλια που δείχνουν το ενδιαφέρον σας για αυτήν την υπέροχη τέχνη αλλά και γενικότερα για τον Ελληνικό λαϊκό μας πολιτισμό. Επίσης σε πολλά σχόλια βλέπω πως πολλοί φίλοι της οργανοποιίας ζητούν πληροφορίες για την σχεδίαση μουσικών οργάνων. Με την σημερινή λοιπόν ανάρτηση ξεκινάμε μια καινούργια κατηγορία που φέρει τον τίτλο « Τεχνικό σχέδιο για Οργανοποιούς». Σε αυτήν την κατηγορία θα συζητάμε αυτό το πολύ σπουδαίο θέμα και θα βρίσκετε πληροφορίες, συμβουλές, καθώς και πολλές χρήσιμες γνώσεις για να σας βοηθήσω όσο μπορώ.

    Θέλω να υπενθυμίσω στους φίλους της ερασιτεχνικής οργανοποιίας, για όσους έχουν ήδη εμπειρία σε θέματα οργανοκατασκεών να συμμετέχουν και με τις δικές τους απόψεις-εμπειρίες στον χώρο σχολίων και συζήτησης ,για να μπορούμε να επικοινωνούμε και να ανταλλάσουμε απόψεις για τα θέματα που μας ενδιαφέρουν. Όποιος φίλος ή όποια φίλη του ιστολογίου γνωρίζει και άλλες μεθόδους σχεδίασης, θα ήταν πολύ καλό, να τις αναφέρει, ώστε να προσφέρουμε όλοι μας ένα λιθαράκι στην αξιοθαύμαστη και ανυπέρβλητη τέχνη της οργανοποιίας και κυρίως για την διάσωση της ως μια παραδοσιακή τέχνη που πρέπει να παραμείνει ζωντανή!

Εισαγωγή στο τεχνικό σχέδιο-Ορισμός της έννοιας του τεχνικού σχεδίου.

    Θα ξεκινήσουμε με ένα παράδειγμα από την τέχνη μας που θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε την έννοια του τεχνικού σχεδίου. Ας υποθέσουμε πως έχουμε δύο ανθρώπους, τον Α και τον Β. Ο Α έχει κατασκευάσει ένα πολύ όμορφο μουσικό όργανο και ο Β ζητά στον Α να του περιγράψει τον τρόπο κατασκευής του μουσικού οργάνου γιατί επιθυμεί και ο ίδιος να κατασκευάσει ένα παρόμοιο. Ο Α ξεκινάει να περιγράφει την διαδικασία κατασκευής του μουσικού οργάνου με κάθε λεπτομέρεια, βήμα-βήμα που λέμε, δεν αφήνει κανένα περιγραφικό κενό!

    Ο Β τελικά παρόλο που έχει την πεποίθηση ότι είναι σε θέση να κατασκευάσει το όργανο αυτό τελικά αντιμετωπίζει πολλές δυσκολίες, ανακαλύπτει  πως υπάρχουν λεπτομέρειες που δεν έχει καταλάβει. Ο λόγος είναι πολύ απλός: Όσο λεπτομερής και να υπάρξει ο Α στην περιγραφή του, όσο άριστος χειριστής του λόγου (προφορικού και γραπτού) να είναι πάντα θα υπάρχουν σημεία που θα παραμένουν «σκοτεινά» και δεν θα μπορούν να εκφραστούν με τον λόγο.

    Από το παραπάνω απλό παράδειγμα που μπορεί να έχει τύχει σε όλους μας, με τον έναν ή άλλο τρόπο ,καταλαβαίνουμε πως χρειαζόμαστε έναν διαφορετικό τρόπο για να περιγράψουμε τα πάσης φύσεως ανθρώπινα δημιουργήματα και κυρίως τα τεχνικά έργα, αυτός ο τρόπος λοιπόν είναι το τεχνικό σχέδιο.

    Το σχέδιο λοιπόν θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι μια μέθοδος με την οποία παρουσιάζουμε στο χαρτί την μορφή ενός αντικειμένου ,με όλες εκείνες τις λεπτομέρειες που αφενός μας δίνουν την δυνατότητα να αποκτήσουμε μιαν σφαιρική αντίληψη του αντικειμένου και εφόσον έχουμε και τις ανάλογες δεξιότητες να προχωρήσουμε και στην κατασκευή του.

    Ένα  ολοκληρωμένο όμως τεχνικό σχέδιο δεν είναι μόνο μια «φωτογραφία» της μορφής του αντικειμένου αλλά περιλαμβάνει επιπλέον στοιχεία που θα αναλύσουμε όμως εν καιρώ.

Δύο βασικές ικανότητες που πρέπει να αναπτύξετε.

    Έχω ακούσει ανθρώπους να λένε… «Εγώ δεν μπορώ να σχεδιάσω ούτε μια ευθεία γραμμή», η γνώμη μου είναι πως όλοι μπορούν να σχεδιάσουν, απλά τους λείπει η αυτοπεποίθηση.Σε αυτό το σημείο θα σας δώσω δύο συμβουλές που πραγματικά «δουλεύουν»:

§  Παρατηρείστε το αντικείμενο που θέλετε να σχεδιάσετε, μάθετε να χρησιμοποιείτε σωστά την όραση σας, αποτυπώστε στο μυαλό σας  και οραματιστείτε αυτό που θέλετε να σχεδιάσετε, αυτό είναι το πρώτο βήμα, η παρατήρηση και ο οραματισμός του έργου.

§  Οδηγείστε την ματιά σας μέσα στην σύνθεση του θέματος σας, αναλύστε το αντικείμενο σε απλά γεωμετρικά σχήματα και εδώ ξεκινάει η πρακτική πλευρά του σχεδίου. Διατηρείστε τις αναλογίες του αληθινού αντικειμένου και αποτυπώστε το στο χαρτί. Τα παραπάνω στοιχεία θα γίνουν πλήρως κατανοητά με το πέρασμα του χρόνου, προς το παρόν ας ξεκινήσουμε από τα βασικά.

Υλικά και όργανα του σχεδιαστή.

    Σε αυτήν την  ενότητα θα αναλύονται τα συνήθη υλικά και όργανα που χρειαζόμαστε για να ασχοληθούμε  με το σχέδιο σαν χομπίστες οργανοποιοί. Ένας καλός σχεδιαστής πρέπει να γνωρίσει τα υλικά και τα όργανα σχεδίασης, τον χειρισμό και την συντήρηση τους ώστε να μπορεί να κάνει την δουλειά του με άνεση και ευχαρίστηση. Σήμερα θα μιλήσουμε για το χαρτί σχεδίου, τα μολύβια σχεδίου, τον κανόνα και το τρίγωνο του σχεδιαστή.

Χαρτί σχεδίου.

      Τα σχέδια γίνονται σε χαρτί σχεδίου που μπορούμε να προμηθευτούμε από καταστήματα με είδη σχεδίου και ζωγραφικής. Να αγοράζουμε πάντα καλής ποιότητας χαρτί λευκού χρώματος για να μπορούμε να απεικονίζουμε τα αντικείμενα του σχεδίου μας με την δυνατότερη ευκρίνεια. Το χαρτί σχεδίου είναι διαθέσιμο σε ρολά είτε σε φύλλα, με διαστάσεις που καθορίζονται από το διεθνές πρότυπο DIN 476.Στον παρακάτω πίνακα μπορείτε να δείτε όλες τις διαστάσεις χαρτιού σχεδίου σύμφωνα με το προαναφερθέν διεθνές σύστημα DIN 476. ( Οι διαστάσεις σε χιλιοστά- mm).

Μέγεθος χαρτιού	Άκοπο φύλλο	Έτοιμο φύλλο
4Αο	1720 Χ 2420	1682 Χ 2378
2Αο	1230 Χ 1720	1189 Χ 1682
Αο	880 Χ 1230	841 Χ 1189
Α1	625 Χ 880	594 Χ 841
Α2	450 Χ 625	420 Χ 594
Α3	330 Χ 450	297 Χ 420
Α4	240 Χ 330	210 Χ 297
Α5	165 Χ 240	148 Χ 210
Α6	120 Χ 165	105 Χ 148

Μολύβια σχεδίου.

    Συνήθως ένα τεχνικό σχέδιο ξεκινάει με την χρήση μολυβιού γραφίτη και μετά γίνεται χρήση μελάνης. Τα μολύβια γραφίτη αποτελούνται από ένα ξύλινο περίβλημα και έναν κεντρικό πυρήνα γραφίτη. Τα μολύβια γραφίτη μπορούμε να τα προμηθευτούμε είτε από καταστήματα σχεδίου και ζωγραφικής είτε από βιβλιοχαρτοπωλεία.

    Το σημαντικότερο στοιχείο  ενός μολυβιού σχεδίου είναι ο βαθμός σκληρότητας του, τον οποίο μπορούμε εύκολα να πληροφορηθούμε διαβάζοντας στο επάνω μέρος του μολυβιού έναν κωδικό που αποτελείται από έναν αριθμό και ένα γράμμα για παράδειγμα: 2H, 5B,HB κλπ. Σε γενικές γραμμές τα μολύβια της σειράς B κυμαίνονται από πολύ μαλακά έως μαλακά, τα  μολύβια H  από σκληρά έως εξαιρετικά πολύ σκληρά, το HB και το F  είναι μέσης σκληρότητας.

Κανόνας του σχεδιαστή- τρίγωνο του σχεδιαστή.

    Ο κανόνας και το τρίγωνο είναι τα βασικότερα όργανα σχεδίασης, κατασκευάζονται από ποικιλία υλικών όπως πλαστικό,ξύλο ή και μέταλλο. Οι κανόνες φέρουν διαιρέσεις σε εκατοστόμετρα (cm) και σε χιλιοστόμετρα(mm), τους βρίσκουμε δε σε διάφορα μήκη 20-50 ή και παραπάνω εκατοστά.

Χρήση κανόνων.

    Με τους κανόνες μπορούμε να μετρήσουμε μήκη και να σχεδιάσουμε γραμμές ή να μεταφέρουμε μήκη επάνω στο σχέδιο. Για την χάραξη γραμμών καλύτερα να κάνουμε χρήση κανόνων χωρίς βαθμονόμηση για να μην φθείρουμε τις διαιρέσεις που φέρουν στην επιφάνεια τους, οι κανόνες χωρίς βαθμονόμηση ονομάζονται και χάρακες.

Το τρίγωνο του σχεδιαστή.

    Δύο είναι τα κυριότερα τρίγωνα που χρησιμοποιούμε στο τεχνικό σχέδιο α) το τρίγωνο των 45 μοιρών και β)το τρίγωνο των 60 μοιρών. Το τρίγωνο των 45 μοιρών έχει μια ορθή γωνία και δύο οξείες γωνίες των 45 μοιρών έκαστη. Το τρίγωνο των 60 μοιρών έχει μια ορθή γωνία, μία 60 μοιρών και μία 30 μοιρών. Τα τρίγωνα τα χρησιμοποιούμε για την σχεδίαση παράλληλων και κάθετων ευθειών ή ευθειών που σχηματίζουν γωνία. Για την σωστή χρήση των τριγώνων ισχύουν αυτά που αναφέραμε για τους κανόνες. Δείτε στην παρακάτω φωτογραφία τα υλικά και τα όργανα του σχεδιαστή που αναλύσαμε.


Μερικά υλικά σχεδίου.



 Εισαγωγή στην σχεδίαση  εγχόρδων μουσικών οργάνων.

    Από  την αρχή πρέπει να διευκρινίσουμε πως για να έχουμε ένα καλό αποτέλεσμα στην γεωμετρική σχεδίαση ενός μουσικού οργάνου μας είναι απαραίτητη η πρακτική εξάσκηση με ποικιλία ασκήσεων, οι ασκήσεις αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν: χάραξη ποικιλίας γραμμών(οριζόντιες, κάθετες, παράλληλες, με κλίση, χάραξη κύκλων και ελλείψεων, καμπύλων γραμμών, τόξων κύκλου και διάφορα άλλα γεωμετρικά στοιχεία)... Βοηθός μας σε αυτήν την προσπάθεια πρέπει να είναι η Γεωμετρία.

    Όλα τα παραπάνω θα αναλυθούν εν καιρώ ωστόσο όσοι ενδιαφέρεστε για την γεωμετρική σχεδίαση ενός μουσικού οργάνου σας προτείνω να μελετήσετε βιβλία γεωμετρίας που πιθανόν να έχετε στην βιβλιοθήκη σας από τα σχολικά σας χρόνια.

    Από την πλευρά μου, μιας και στο σχολείο είχα ιδιαίτερη κλίση στο μάθημα της γεωμετρίας, θα προσπαθήσω να σας μεταφέρω τις γνώσεις μου όσο πιο απλά γίνεται και πάντα με τον πιο πρακτικό τρόπο.

    Επειδή έλαβα σχόλια από φίλους του ιστολογίου και πολλά μηνύματα που ζητούν πληροφορίες σχετικά με την σχεδίαση ενός μουσικού οργάνου ,σε αυτήν την πρώτη επαφή  με τον κόσμο του σχεδίου μελετήστε τα παρακάτω:

§  Υπάρχει μια μεγάλη ποικιλία μεθόδων σχεδίασης μουσικών οργάνων, οι περισσότερες βασίζονται σε γεωμετρικούς κανόνες.

§  Οι οργανοποιοί που δεν γνωρίζουν γεωμετρία το αντισταθμίζουν με την πολύ μεγάλη εμπειρία τους και την ικανότητα που έχουν αποκτήσει να δουλεύουν με το «μάτι».

§  Πριν θελήσετε να σχεδιάσετε ένα μουσικό όργανο, βρείτε ένα αληθινό  και παρατηρήστε το όσο πιο προσεκτικά μπορείτε. Εάν έχετε την δυνατότητα να δείτε από κοντά ποικιλία ομοειδών μουσικών οργάνων κάντε συγκρίσεις στα μεγέθη και στις αναλογίες τους.

§  Στην Ελληνική παραδοσιακή οργανοποιία υπάρχει μια μεγάλη ποικιλία μεγεθών  σε όλα σχεδόν τα όργανα, έτσι βρίσκουμε λαούτα, ταμπουράδες, μπουζούκια, τζουράδες, μπαγλαμάδες, λύρες με μεγαλύτερα ή μικρότερα σκάφη, βαθύτερα ή ρηχότερα, διαφορές στις διαστάσεις και στις κλίμακες, όργανα με ίσια καπάκια, με κυρτά καπάκια, όργανα με τσάκιση στο καπάκι ή χωρίς, αχλαδόσχημα ηχεία, αμυγδαλόσχημα ή ωοειδή. Όλα αυτά αποδεικνύουν την ζωντάνια και την φρεσκάδα της Ελληνικής παραδοσιακής οργανοποιίας. Αυτός ο πλουραλισμός μεγεθών και διαστάσεων στις φόρμες των μουσικών οργάνων σημαίνει επιπλέον πως η κατασκευή ενός μουσικού οργάνου δεν χρειάζεται απαραιτήτως να περνάει από μια πολύ αυστηρή γεωμετρική σκοπιά, πιστεύω πως η γεωμετρία είναι απαραίτητη για να έχουμε μια αρμονική μορφή μουσικού οργάνου, από την άλλη όμως πλευρά, να υπάρχει και η ελευθερία στο να μπορεί ο καλλιτέχνης να δημιουργεί και αυτό που έχει φανταστεί χωρίς η γεωμετρία να αποτελεί τροχοπέδη.  

Βήματα για μια επιτυχημένη σχεδίαση ενός μουσικού οργάνου.

1.      Επιλέγουμε την κλίμακα κατασκευής του οργάνου δηλαδή το μήκος που πρέπει να έχει η χορδή από το ύψος του μικρού καβαλάρη(προσκέφαλου) μέχρι τον μεγάλο καβαλάρη. Πρακτική γνώση: Η συχνότητα μιας χορδής που δονείται είναι αντιστρόφως ανάλογη με το μήκος της, αυτό πρακτικά σημαίνει πως οι μικρότερου μήκους κλίμακες κατασκευής θα παράγουν πιο οξύ ήχο δηλαδή το μουσικό μας όργανο θα είναι πιο πρίμο ,ενώ όσο μεγαλύτερη είναι η κλίμακα το όργανο θα ενισχύει τις χαμηλότερες συχνότητες δηλαδή θα είναι πιο μπάσο.

2.      Επιλέγουμε τις διαστάσεις του μπράτσου και τον αριθμό των τάστων. Πρακτική γνώση: Τα πολύ χοντρά μπράτσα κάνουν το όργανο δύσχρηστο και βαρύ ,αντίθετα τα πολύ λεπτά κινδυνεύουν να σκεβρώσουν από την τάση των χορδών, η λύση- συνδυασμός σκληρών και μαλακών ξύλων δίνουν μικρότερου πάχους μπράτσα με μεγαλύτερη αντοχή στο σκέβρωμα.

3.      Υπολογίζουμε το ύψος του καβαλάρη γιατί αυτό θα καθορίσει και την ανάλογη γωνία του μπράτσου.

4.      Υπολογίζουμε την γωνία της κεφαλής του οργάνου. Πρακτική γνώση: Μια πολύ μεγάλη κλίση της κεφαλής μπορεί να σκεβρώσει το μπράτσο.

5.      Υπολογίζουμε τις διαστάσεις του ηχητικού κιβωτίου(σκάφους).Πρακτική γνώση: Μεγάλα σκάφη δίνουν πιο μπάσο ήχο, μικρότερα σκάφη πιο πρίμο.

6.      Δεσίματα οργάνου, κλίσεις καπακιού, τοποθέτηση καμαριών, πάχος τοιχώματος ηχείου, διάμετρος στομίου, βερνικώσεις  και άλλα σημαντικά στοιχεία επηρεάζουν το ηχόχρωμα του οργάνου.

7.      Η αρμονική τράπεζα είναι το άλφα και το ωμέγα για την ηχητική απόδοση του οργάνου.

    Φίλες και φίλοι όλα τα παραπάνω θα αναλυθούν πιο διεξοδικά σε επόμενες αναρτήσεις, ελπίζω οι πληροφορίες που διαβάσατε να σας βοηθήσουν και να φανούν χρήσιμες στις προσπάθειες σας για την κατασκευή του αγαπημένου σας μουσικού οργάνου. Σε επόμενη ανάρτηση στην κατηγορία «Τεχνικό σχέδιο για οργανοποιούς θα μιλήσουμε εκτός των άλλων και για το πώς σχεδιάζουμε τις βασικές γραμμές ενός εγχόρδου και θα ξεκινήσουμε από το σκάφος του. Αναμένω και τις δικές σας απόψεις στο θέμα του σχεδίου.  Τα χαιρετίσματα μου στον φίλο bleko που βλέπω πως ενδιαφέρεται για αυτήν την πολύ όμορφη τέχνη και φυσικά σε όλες τις φίλες και τους φίλους του Luthier School...  Καλά να περνάτε...

Λεξικό για μάστορες.

ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΟΡΓΑΝΟΠΟΙΟΥΣ

¨       Σκάφος οργάνου: Το μέρος ενός έγχορδου μουσικού οργάνου που ενεργεί ως ενισχυτής της έντασης του ήχου, γιαυτό ονομάζεται και ηχητικό κιβώτιο.

¨       Μπράτσο: Είναι το μέρος του οργάνου που κατασκευάζεται από μονοκόμματο σκληρό ξύλο ή από ενώσεις σκληρού και μαλακού ξύλου και φέρει επάνω του την ταστιέρα στην οποία ο  μουσικός παράγει μελωδία. Ονομάζεται και μανίκι ή χέρι.

¨       Ταστιέρα: Ξύλινο λεπτό τεμάχιο σκληρού ξύλου συνήθως από έβενο που φέρει επάνω του μεταλλικά ενθέματα (τάστα) και κολλιέται στο μπράτσο του οργάνου.

¨       Τάστα: Μεταλλικά τεμάχια που τοποθετεί ο οργανοποιός όταν κατασκευάζει την ταστιέρα σε προκαθορισμένες θέσεις ανάλογα με την κλίμακα κατασκευής του οργάνου.

¨       Ηχητική τράπεζα: Ονομάζεται και καπάκι του οργάνου, πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό τμήμα  των εγχόρδων μουσικών οργάνων που κατασκευάζεται συνήθως από ξύλο ερυθρελάτης, από μονοκόμματο ή με δύο κομμάτια ξύλου και συγκολλείται επάνω στο σκάφος. Είναι ίσως από τα σημαντικότερα τμήματα ενός μουσικού οργάνου για την ηχητική του απόδοση.

¨       Καμάρια: Οι λεγόμενες τονικές μπάρες, λεπτά τεμάχια ξύλου που τοποθετούνται και συγκολλιούνται  κάτω από το καπάκι του οργάνου για την στατική του ενίσχυση αλλά και για την διαμόρφωση της ποιότητας του παραγόμενου ήχου.

¨       Στόμιο:  Η τρύπα που ανοίγεται στο καπάκι σε προκαθορισμένη θέση για την μετάδοση του ήχου στο χώρο.

¨       Χορδιέρα: Μεταλλικό συνήθως εξάρτημα που βιδώνεται στο κάτω μέρος του οργάνου για να συγκρατεί τις χορδές. Ονομάζεται και χορδοκράτης ή λύρα.

¨       Καβαλάρης: Λεπτή βέργα ξύλου που παίζει το ρόλο της γέφυρας σηκώνοντας τις χορδές τόσο διάστημα επάνω από την ταστιέρα όσο χρειάζεται για να ακούγεται καθαρός ο ήχος που παράγουν. Ο καβαλάρης επίσης μεταφέρει τις δονήσεις των χορδών στο καπάκι.

¨       Φιγούρα: Λεπτά φύλλα καπλαμά που φέρουν επάνω τους διάφορες παραστάσεις και έχουν κατασκευαστεί με την τεχνική της ενθετικής(μαρκετερύ) που σαν ενιαίο σύνολο τοποθετούνται στο καπάκι, είτε καλύπτοντας ένα τμήμα του είτε το σύνολο του από τον καβαλάρη και επάνω. Μια πολύ απλή φιγούρα που τοποθετείται  στο σημείο του καπακιού, εκεί που πέφτει συνήθως η πένα του οργανοπαίκτη, ονομάζεται πεναριά. Στις φιγούρες χρησιμοποιούνται και άλλα υλικά όπως  όστρακα και πλαστικά φύλλα (ασετόπαστες).

¨       Μαξιλάρι: Λεπτό κοκάλινο εξάρτημα που τοποθετείται στην αρχή της ταστιέρας και φέρει χαραγές για την τοποθέτηση των χορδών, λέγεται και μικρός καβαλάρης ή προσκέφαλο.

¨       Κεφαλή ή καράολο: Ξεχωριστό κομμάτι σκληρού ξύλου που συγκολλάται στην αρχή του μπράτσου και φέρει τα κλειδιά του οργάνου.

¨       Κλειδιά: Εξαρτήματα για την τάνυση και το κούρδισμα των χορδών συνήθως μεταλλικά ή ξύλινα.

¨       Κλίμακα κατασκευής οργάνου: Το μήκος της ελεύθερης χορδής από το μαξιλάρι ως το μεγάλο καβαλάρη.